Naar de inhoud
Download gratis

Een levensverhaal op video vastleggen: zo doe je het zelf

Een levensverhaal op video vastleggen kun je zelf, met een telefoon, een handvol vragen en een rustige plek. Verdeel het over een paar korte gesprekken en maak er aan het eind één video van.

3 minuten lezen

Wie een levensverhaal wil bewaren, kan het laten opschrijven in een boek of laten filmen door een professionele maker. Dat zijn goede manieren, die wel geld en planning vragen. Zelf filmen kan ook, en het heeft een eigen waarde: op video blijven de stem, het gezicht en de manier van vertellen bewaard. Deze gids beschrijft hoe je dat aanpakt, van de eerste vraag tot de video die je bewaart.

Wat heb je nodig?

Je hebt een telefoon met genoeg vrije ruimte nodig, een lijst met vragen, een rustige plek en iets om de telefoon op neer te zetten. Een statief is handig, maar een stapel boeken werkt ook. Een losse microfoon is niet nodig. Hij maakt het geluid wel beter als de kamer galmt of als je verder van de telefoon zit.

Hoe vraag je of iemand mee wil doen?

Leg uit wat je wilt maken en voor wie het is: een video met verhalen van vroeger, voor de familie. Vertel dat er geen goede of foute antwoorden zijn, dat een vraag overslaan altijd kan en dat je een opname kunt overdoen of weggooien. Sommige mensen willen de vragen vooraf zien. Laat ze dan gerust lezen, want dat geeft vaak rust. Neem je je eigen verhaal op, dan sla je deze stap over en begin je bij de vragen.

Welke vragen kies je?

Kies per gesprek vijf tot acht vragen. Begin met vragen over de jeugd, omdat die het makkelijkst op gang komen. Ga daarna naar liefde, werk en gezin, en bewaar de grote vragen over levenslessen voor het eind. Op de pagina met 38 vragen voor een levensverhaal staan ze per onderwerp. Voeg vragen toe die alleen in jouw familie gesteld kunnen worden, zoals het verhaal achter een foto of een uitdrukking die iedereen thuis kent.

Hoe lang duurt een gesprek?

Houd een half uur aan als richtlijn en stop eerder als de aandacht op is. Een levensverhaal verdeel je beter over drie of vier korte gesprekken dan over één lange middag. Dat is minder vermoeiend, en tussen de gesprekken door komt er soms nog een herinnering boven die je de volgende keer kunt opnemen.

Hoe pak je het opnemen aan?

Neem per vraag een aparte opname. Dan kun je later een antwoord overdoen of weglaten zonder dat de rest verloren gaat. Stel de vraag, laat het antwoord uitpraten en wacht een paar tellen voordat je stopt, zodat de laatste zin er helemaal op staat. Wordt een antwoord onderbroken, bijvoorbeeld omdat er iemand binnenkomt, neem het dan opnieuw op. Hoe je zorgt voor rustig beeld en verstaanbaar geluid, lees je in de gids over een gesprek opnemen met je telefoon.

Hoe maak je er één video van?

Zet de opnames achter elkaar in de volgorde van de vragen. Een titel met de vraag voor elk antwoord maakt de video makkelijker te volgen, zeker voor wie hem jaren later bekijkt. Kijk de opnames na voordat je de video maakt. Een lang begin of een onderbreking kort je in of knip je eruit. Wat echt mislukt is, neem je opnieuw op. Aarzelingen en stiltes horen bij hoe iemand vertelt, dus een antwoord hoeft niet foutloos te zijn. Kijk de video één keer helemaal terug voordat je hem deelt, en vraag of degene die vertelt het zo goed vindt.

Hoe bewaar je de video?

Bewaar de video op meer dan één plek: op je telefoon en daarnaast op een computer, een externe schijf of bij een opslagdienst die je vertrouwt. Geef ook een kopie aan iemand anders in de familie. Een bestand dat alleen op één telefoon staat, is weg als die telefoon kwijtraakt of kapotgaat.

Een werkbare regel om te beginnen: plan één gesprek van vijf vragen. Daarna weet je hoe het werkt, en is het eerste deel van het verhaal al vastgelegd.